17 - 02 - 2020

Klimaattransitie: ‘Er is maar één weg, en dat is vooruit’

Column

Martijn Broekhof, hoofd Energie, Klimaat en Innovatie bij de Koninklijke VNCI, geeft in deze terugkerende column een update over de ontwikkelingen rondom de klimaattransitie.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Afgelopen december kwam de nieuwe Europese Commissie met haar langverwachte European Green Deal. Een ambitieus pakket van maar liefst 47 beleidsvoornemens dat niet zonder reden door Von Der Leyen als ‘het Europese Man on the Moon'-project werd gepresenteerd. Het is niet alleen de omvang van het pakket dat tot de verbeelding spreekt, maar ook de snelheid waarmee het pakket samengesteld is, en de ambitie die erin is verwoord.

Green Deal: Europa gaat verder
Europa volgt in grote lijnen het Nederlandse voorbeeld. Net als de Klimaatwet in Nederland een CO2-reductiedoel voor 2050 politiek heeft vastgelegd, doet Europa dat nu ook. Maar Europa gaat verder: klimaatneutraal waar Nederland het nog op 95% hield. Ook scherpt Europa het tussendoel voor 2030 aan – zo’n 50-55% CO2-reductie. Bij eerste beschouwing lijkt Europa ook daar wat verder te gaan dan het Nederlandse doel van -49%.

Een half jaar na het politiek Klimaatakkoord, waar staan we nu?
Doelen zijn natuurlijk mooi, maar zoals we hebben gemerkt in de Nederlandse discussies rondom het Klimaatakkoord, zit het venijn in de details. Na ruim 1,5 jaar overleg over beleidsinstrumenten kwam er in de zomer van 2019 een politiek akkoord. In de uitwerking blijken veel zaken zeer complex, waardoor nu – een half jaar later – nog steeds veel onduidelijk is over de CO2-heffing, de SDE++ subsidieregeling, en de benodigde infrastructuur om investeringen te realiseren.

De praktijk: beleidsrisico’s zorgen voor onzekerheid bij het doen van investeringen
Ondertussen staan bedrijven voor een enorme uitdaging. De investeringen die gedaan moeten worden om grofweg 30% CO2 te reduceren in 10 jaar tijd zijn enorm. Ze moeten ook nog zinvol zijn op weg naar het langetermijndoel in. En dus wordt er op allerlei manieren gerekend aan business cases. Die vervolgens veelal gepresenteerd worden aan hoofdkantoren in het buitenland. Daar worden keuzes gemaakt op basis van risico-inschattingen in een onzekere toekomst. Ondernemers zijn gewend aan het nemen van risico. Elke markt kent onzekerheid over prijzen, beschikbaarheid, vraag en aanbod. In elke markt is beleidsrisico killing voor een business case. En laat dat nu in toenemende mate de toekomst zijn voor de Europese basisindustrie. Beleid bepaalt in grote mate de condities waarbinnen de markt mag opereren.

Where does that leave us?
De onzekerheid rondom het Klimaatakkoord zal nog wel even aanhouden. De vandaag gepubliceerde SDE++ kamerbrief van minister Wiebes zal voor een aantal partijen wat onduidelijkheid wegnemen. Maar de nationale CO2-heffing blijft een zeer onzekere factor. Met de onzekerheid van Europa daarbij – ik reken op minimaal 1,5 jaar aan discussies over instrumenten – is het beleidskader uiterst onduidelijk.

De reactie kan zijn dat bedrijven wachten op duidelijkheid, maar wachten gaat niemand verder helpen. Om ons eigen handelingsperspectief duidelijk te krijgen, zullen we steeds opnieuw moeten laten zien welke bijdrage de chemie te leveren heeft aan een klimaatneutraal 2050, wat we daarvoor nodig hebben van andere partijen, en welke investeringen we morgen, overmorgen, en over 10 jaar willen gaan doen.
 

Er is maar één weg – en dat is vooruit.


Lees meer over dit onderwerp via de tag(s):
Energietransitie

Onderdeel van dossier(s):