02 - 05 - 2019

Spoorvervoer van gevaarlijke stoffen gebaat bij transparantie

 

Tekst: Francine Rietdijk

 

'Openheid loont'

 

Op 11 maart organiseerden de VNCI en DB Cargo het jaarlijkse operationele RID-overleg. Ruim vijftig betrokkenen bespraken de praktische problemen rond het spoorvervoer van gevaarlijke stoffen. Ze pleitten allemaal voor transparante samenwerking, met álle partijen binnen de hele keten.

 

Het vervoer van chemische stoffen is niet per definitie veilig, wij moeten het veilig maken en houden. Als sector hebben we de verantwoordelijkheid dit binnen de hele keten met elkaar samen te doen, in volstrekte transparantie. Het leeuwendeel van de spoorinfra is niet exclusief bestemd voor goederenvervoer, maar wordt ook gebruikt voor reizigersvervoer en gaat daarom vaak door dichtbebouwde gebieden. Dat gemeentelijke overheden en bewoners ons voortdurend alert houden is een goede zaak”, aldus dagvoorzitter Henk Bril (SABIC) tijdens het operationeel RID-overleg op 11 maart in Dordrecht. “Bijeenkomsten als het jaarlijkse RID-overleg bieden de mogelijkheid aan beleidsmakers, handhavende instanties, chemische industrie, verladers en vervoerders om op een laagdrempelige manier openhartig met elkaar te praten over veiligheidsissues. Wat gaat er goed, wat ging er mis, wat kunnen we van elkaar leren, welke innovaties helpen ons verder? Het past niet om de verantwoordelijkheid van een incident bij één enkele ketenpartner te leggen – de hele keten is geza-menlijk verantwoordelijk. Wij zijn ervan overtuigd dat openheid loont als het gaat om veiligheid.”

 

 

Tijdens het RID-overleg gaan betrokkenen van bedrijven, overheden en andere stakeholders in op de praktische problemen rond het spoorvervoer van gevaarlijke stoffen. De afkorting RID verwijst naar de officiële naam van het verdrag voor vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor, het Règlement concernant le transport international ferroviaire des marchandises dangereuses

Brils pleidooi voor openheid werd breed gedeeld. De aanwezigen onderschreven het belang van elkaar eerlijk kunnen aanspreken, laten zien dat veiligheid belangrijk is en benaderbaar zijn als bedrijf.

 

'Dat gemeentelijke overheden en bewoners ons voortdurend alert houden is een goede zaak’

 


 

Technische innovaties
De Nederlandse Vereniging Particulieren Goederenwagens (NVPG) licht enkele innovaties toe die leiden tot een betere beveiliging van ketelwagens, zoals de verbeterde gps-modules, vernieuwde methodiek ontsporingsdetectie, verbeterde crash-buffers en opklimbeveiliging voor spoorketelwagens. Zinvol, omdat lang niet altijd zichtbaar is voor buitenstaanders hoe technische innovaties kunnen bijdragen aan het voldoen aan de steeds hogere veiligheidsnormen. En dat kan mede gezien het Vierde Spoorwegpakket uit Brussel, waaraan Nederland dit jaar moet voldoen, van belang zijn.

 

Leren van incidenten
Transparantie is onmisbaar om te kunnen leren van incidenten. Zowel infrabeheerder ProRail als adviesbureau Intergo delen openhartig hun onderzoek naar een ernstig 
incident. ProRail geeft aan welke lessen zijn getrokken uit een incident in Sloe. Door nieuwe onderhoudsnormen moeten dergelijke problemen met de kwaliteit van de infrastructuur niet meer kunnen optreden. Duidelijk wordt nog eens dat goed onderhoud van essentieel belang is voor de spoorwegveiligheid.

Intergo brengt verslag uit van een onderzoek naar veiligheid op onbeveiligde overwegen, in opdracht van DB Cargo uitgevoerd. Vorig jaar vond een ernstig ongeval plaats bij geduwd rangeren in Pernis. Bij een botsing tussen een vrachtwagen en een rangeerdeel raakte de rangeerder, die voor op de wagon stond, zwaargewond. Naar aanleiding van een aanwijzing van de Inspectie SZW laat het betrokken bedrijf (niet DB Cargo) de rangeerder voortaan afstappen vóór de overweg. Adviesbureau Intergo constateerde dat meerdere niet actief bewaakte overwegen (NABO’s) in het Rotterdamse havengebied niet voldoen aan de wettelijke vereisten. Soms ontbreken de Andreaskruizen op rood-wit gestreepte palen, soms de schrikhekken, tekstborden en/of extra stopborden en goede zichtlijnen.

Het adviesbureau acht geduwd rangeren met af- en opstappen een verwarrende maatregel voor het wegverkeer, omdat de indruk wordt gewekt dat de trein, die wettelijk voorrang heeft, stopt voor de overweg. Intergo adviseert om de voorschriften over aanduiding en zicht bij NABO’s volgens de wet uit te voeren en om maatregelen te treffen om de stopdiscipline van het wegverkeer te verhogen. DB Cargo geeft aan een voortrekkersrol in deze te nemen en het advies te bespreken in het directeurenoverleg Spoorwegveiligheid en met de Inspecties LT en SZW. 

 

Terugdringen druppellekkages 
Railgoederenvervoerder DB Cargo zet gedetailleerd uiteen hoe het de kwaliteit en het vakmanschap van zijn veiligheidsfunctionarissen – machinisten en rangeerders – heeft geborgd: door middel van een helder gestructureerd proces van continu leren, ondersteund door een digitale leeromgeving en gecertificeerde vakspecialisten en vakassistenten. Aansluitend geeft het bedrijf een korte terugkoppeling over het aantal druppellekkages in 2018 en het eerste kwartaal van 2019. Het gaat om relatief lage cijfers (zeven in veertien maanden), waarin geen eenduidige trend viel te ontdekken. In het verleden ontstond soms de indruk dat druppellekkages zouden samenhangen met gebreken aan ketelwagens. Nader onderzoek wijst echter uit dat druppellekkages doorgaans het gevolg zijn van een kleine hoeveelheid vloeistof die in de laad/losleiding is achtergebleven. 

Om het aantal druppellekkages nog verder terug te dringen heeft het RIVM in samenwerking met de industrie en overheid de bestaande controlelijsten voor het laden en lossen van vloeistoffen in spoorwagens herzien. De nieuwe checklist is een nuttig hulpmiddel: het gehele laad- en losproces van vloeistoffen is chronologisch en stap voor stap gevolgd, volgens de wettelijke voorschriften. Worden alle stappen goed gevolgd en afgerond, dan is de kans op een druppellekkage tot een minimum beperkt. 

Gebruik van de door de OTIF (Intergovernmental Organisation for International Carriage by Rail) gepubliceerde RID-controlelijsten draagt bij aan een veilige én aan een geharmoniseerde manier van werken binnen de sector. 

 


Lees meer over dit onderwerp via de tag(s):
Bijeenkomst
Innovatie
Veiligheid Voorop