13.10.2020

SDG 7: betaalbare en duurzame energie


In het kort

  • Industrie werkt mee aan SDG 7: betaalbare en duurzame energie.
  • Avebe investeert in membraantechnologie, hybride stoomketels en zonneparken.
  • Borealis en DuPont verduurzamen producten en productie, onder ander door benutten restwarmte.

 

Samenwerking met hun buren en overschakeling op nieuwe installaties helpen Avebe, Borealis en DuPont het energieverbruik te verminderen en fossiele bronnen te vervangen door hernieuwbare energie. En zo mee te werken aan de doelstelling van SDG 7. Vijfde deel in een serie over de Sustainable Development Goals van de VN.

 

Tekst: Klaartje Jaspers

Wil de hele wereld in 2030 toegang hebben tot betaalbare, betrouwbare en moderne energiebronnen, zoals subdoel 7.1 van SDG 7 formuleert, dan moet het aandeel hernieuwbare energie in de wereldwijde energiemix flink omhoog (7.2) en moeten we onze verbeteringen op het gebied van energie-efficiëntie verdubbelen (7.3). Op dit moment boeken we slechts 1,7 procent verbetering, becijfert de VN, waar we minimaal 3 procent zouden moeten halen. Een reductie van het energieverbruik is niet alleen goed voor het milieu, maar ook goed tegen de kosten. Ondanks de lage energieprijzen betalen veel energiebesparende technieken zich binnen afzienbare tijd terug. Met het oog op een circulaire toekomst kijken veel bedrijven daarnaast wat er in hun omgeving aan restwarmte te halen is. Zowel DuPont als Borealis gebruiken de restwarmte van naburige afvalwerkers om hun producten te kunnen maken. Omdat die restwarmte voor industriële toepassingen nu vaak nog te koud is, werkt Borealis met Q-pinch bovendien aan een fabriek die de restwarmte zo’n 100 graden heter maakt.

 

Hernieuwbare bronnen

Met het terugdringen van het energieverbruik zijn voor veel bedrijven al grote sprongen te maken, maar zolang de resterende energie uit fossiele bronnen komt, blijven CO2-belastingen dreigend boven bedrijfsvoeringen cirkelen. Overschakeling op hernieuwbare energiebronnen blijkt voor veel bedrijven een oplossing. Ze kopen elders groencertificaten (GvO’s) in en investeren zelf in oplossingen waarmee ze hun eigen energie op kunnen wekken. Zo kan het gebeuren dat de vloeiweide van een aardappelcoöperatie opeens vol ligt met zonnepanelen, of slib wordt omgezet in een gas dat de Groningse buren moet ontzien.


Avebe | Aardappelenergie, met een kleine omweg

Wie aan een een coöperatie van aardappeltelers denkt, denkt misschien niet gelijk aan uitgestrekte zonneparken, enorme waterzuiveringsinstallaties en vegaburgers. Maar Avebe zuivert meer water dan een flinke gemeente, en levert een belangrijke vorm van plantaardig eiwit. Dat vergt nog wel veel gas; membraantechnologie en hybride stoomketels moeten dat de komende jaren veranderen.

Met ultrafiltratie vervangt Avebe hitte door druk en bespaart daarmee niet alleen veel energie, maar ook veel water.


“Wie een rauwe aardappel pureert en hem even laat staan, krijgt onderop een wit laagje – het aardappelzetmeel – en daarbovenop een geelbruine smurrie en daarbovenop weer helder water”, vertelt Peter-Erik Ywema, Avebe’s eerste directeur Duurzaamheid. “In die smurrie zitten nog veel nuttige dingen als vezels en eiwitten, maar ook 80 procent water. Dat moet eruit. Vanouds doen we dat met gasgestookte verwarming. We zijn hier in het Noorden een van de grootste gasverbruikers, en dat in een provincie die wordt geteisterd door de gaswinning. Dat moet dus anders.”

 

Duurzame concentrator

Inmiddels gaat het ook anders: op Avebe’s grootste productielocatie in Ter Apelkanaal staat inmiddels een DUCAM, een duurzame concentrator door membranen. Door de aardappelpulp door filters heen te drukken (ultrafiltratie), worden het zetmeel, de vezels en het eiwit gescheiden van het water. Reverse osmosis zorgt voor de extractie van herbruikbare zouten. De vezels worden nu nog vooral gebruikt voor veevoer, het eiwit dient al voor menselijke consumptie. Door hitte te vervangen door druk, bespaart de DUCAM de aardappelcoöperatie niet alleen veel energie, maar ook veel water – een van haar belangrijkste hulpbronnen.

“Veel mensen weten niet dat aardappelen per hectare meer eiwit opleveren dan een gewas als soja of erwten. Omdat we dat nu kunnen winnen, spelen we een steeds grotere rol in de eiwittransitie”, weet Ywema. “Vroeger werd het water dat na de extractie van het zetmeel overbleef geloosd in kanalen. Het eiwit leidde tot schuimlagen die de scheepvaart stillegden, en tot de stank van rotte eieren. Sinds de jaren 70 zuiveren we het water zelf.” De vloeiweiden die daarbij gebruikt worden, worden van zo veel mogelijk dubbelfuncties voorzien. Zo grazen schapen er binnenkort onder de schaduw van zo’n 300.000 zonnepanelen. In augustus ging de eerste paal van zonnepark Vloeiweiden Hollandia de grond in, in december moet het jaarlijks zo’n 35.000 huishoudens van energie voorzien.

 

Hybride ketels

Die elektra denkt Avebe zelf ook hard nodig te hebben. “We hebben verschillende  warmtekrachtkoppel-installaties (WKK). De elektra die vrijkomt bij het verstoken van gas naar stoom, leveren we deels terug aan het net”, legt Ywema uit. “Naarmate de stoomketels overschakelen op elektra, hebben we die stroom zelf ook steeds meer nodig. Daarnaast hopen we het slib te vergisten tot biogas en kunnen we wellicht gebruikmaken van groene waterstof. Met hybride ketels kunnen we straks de energiebron kiezen die op dat moment de beste prijs biedt. Het zijn flinke investeringen, maar ze leveren ook wat op.”


Ook weten wat Borealis en DuPont doen om hun producten en productie te verduurzamen? Lees het volledige artikel over SDG 7 digitaal. Abonneer je gratis op Chemie Magazine. Dan krijg je nieuws en achtergronden over de Nederlandse chemische industrie ook op je deurmat.
 

Borealis: "Innovaties die zich ook terugbetalen zijn een voorwaarde om duurzaam te zijn"