11 - 06 - 2020

Een nieuwe test voor het Klimaatakkoord


Column

Martijn Broekhof geeft in deze terugkerende column een update over de ontwikkelingen rondom de klimaattransitie.
 

 

Hoewel nog veel zaken uitgewerkt moeten worden, staat het een jaar geleden gepresenteerde klimaatakkoord voor de eerste grote uitdaging: kunnen CO2-reductie en economisch herstel hand in hand gaan? Mijn voorlopige antwoord: ja, mits we het doel voor ogen houden en zorgen voor de juiste randvoorwaarden.

 

Andere werkelijkheid
We leven inmiddels in een werkelijkheid die aanzienlijk anders is dan toen twee jaar geleden de onderhandelingen over het klimaatakkoord begonnen. De ‘constante’ klimaatcrisis is er nog steeds, maar daar zijn een nog niet opgeloste stikstofcrisis en een onvoorspelbare coronacrisis bij gekomen.

 

Aan het begin van de onderhandelingen heeft de VNCI aangegeven dat we – met de juiste wet- en regelgeving en met maximale inspanning van alle relevante partijen de 2050-klimaatdoelen kunnen halen. De chemie onderschrijft de politieke ambitie en we zien voor onszelf een belangrijke, zelfs cruciale rol in het bouwen van een circulaire en klimaatneutrale samenleving. Ook zagen we mogelijkheden om het tussendoel voor 2030 – zo’n 59% CO2-reductie ten opzichte van 1990 aan de eigen schoorsteen – te realiseren. Als alle partijen die ambitie en die uitdaging onderschrijven, dan moeten we ook samen zorgen voor de juiste en volledige invulling van de randvoorwaarden, zodat de benodigde investeringen daadwerkelijk van de grond kunnen komen.
 

Herwaardering van de Nederlandse basisindustrie
Hoe dramatisch de coronacrisis voor velen ook is, het heeft ook iets positiefs gebracht: een herwaardering van de Nederlandse basisindustrie en de chemie. Zonder de materialen die de chemie levert voor mondkapjes, ontsmettingsmiddelen en beschermingsmateriaal had de pandemie niet bestreden kunnen worden. En zo is zonder chemie ook de klimaattransitie niet mogelijk.
 

De acute uitdaging voor veel bedrijven is echter ook overleven
Er is vraaguitval in veel afzetmarkten, omzet en winstgevendheid lopen terug. Meer dan ooit maken bedrijven strategische keuzes in waar en hoe ze gaan investeren. Ook klimaatinvesteringen worden langs de nieuwe meetlat gelegd. De uitdaging is om te zorgen dat de uitstekende condities in Nederland ook optimaal benut worden om bedrijven te verleiden juist hier de industrietransitie een volgende impuls te geven. De recent door minister Wiebes gepresenteerde Visie voor verduurzaming van de basisindustrie 2050 en het advies van de Taskforce Infrastructuur Klimaatakkoord Industrie (TIKI) stemmen me daarin hoopvol. Het kabinet laat ermee zien dat bewegingsruimte voor de industrie cruciaal is. Niet alle regio’s hebben dezelfde mogelijkheden en niet overal is toegang tot infrastructuur vanzelfsprekend. Technologische vergezichten zijn prachtig, maar om daar te komen is maatwerk nodig. Ik ben blij dat bijna alle technologieën die wij in onze Routekaart ‘Chemistry for Climate’ hebben genoemd aandacht krijgen, zoals grootschalige elektrificatie, waterstof, CCU en in de tussentijd CCS.

 

Mooie woorden maken nog geen investeringen
In onzekere tijden is het cruciaal om de randvoorwaarden in te richten.

  • Een SDE++ subsidie kan investeringen lostrekken, maar dan moet deze wel veel breder toegankelijk zijn dan nu het geval is.
  • Een CO2-heffing kan prikkelen om te gaan investeren, maar dan moeten bedrijven wel technologisch en economisch de mogelijkheid hebben om te kúnnen investeren.
  • Een bedrijf kan strategische investeringsbeslissingen nemen, maar dan moet er ook echt zicht op zijn dat de infrastructuur op tijd aanwezig is.
  • Een investering kan ook in moeilijke tijden aantrekkelijk zijn, maar dan moet kapitaal wel tegen laag risico aangetrokken kunnen worden.
  • Nederland kan aantrekkelijk zijn voor investeringen in verduurzaming, maar dan moeten we het internationale gelijke speelveld niet te negatief beïnvloeden met ODE-verhogingen en wegvallende indirecte kostencompensatie.


Dit is hét moment om de industrie het vertrouwen te geven dat het Nederland menens is als het gaat over verduurzaming. Dat betekent niet alleen slaan met de stok van de CO2-heffing, maar garant staan voor de duurzame toekomst van de Nederlandse chemische industrie. Zonder investeringen zijn we kansloos in de strijd tegen de economische crisis, de stikstofcrisis en vooral ook de klimaatcrisis.


Lees meer over dit onderwerp via de tag(s):
Klimaatakkoord

Onderdeel van dossier(s):