Spannende fase in de klimaatonderhandelingen

 

Martijn Broekhof, hoofd Energie & klimaat bij de Koninklijke VNCI, geeft in deze terugkerende column elke maand een update.

Om te voldoen aan het klimaatakkoord van Parijs heeft Nederland zich ten doel gesteld in 2030 de uitstoot van broeikasgassen met 49% te reduceren ten opzichte van 1990. De industrie heeft zelfs een indicatieve doelstelling gekregen van 59% CO2-reductie in 2030, waarmee Nederland duurzame industrie-koploper van Europa wil worden. Hoe Nederland dit gaat doen, daarover onderhandelen overheid, bedrijfsleven en andere belangengroepen al enige maanden, om eind dit jaar een maatschappelijk breed gedragen klimaatakkoord te presenteren.

De afgelopen week hebben de werkgroepen die zich bezig houden met het klimaatakkoord hun werk opgeleverd aan de industrietafel. Het is nu aan de onderhandelaars om deze resultaten tot een totaalakkoord te smeden. Je kan wel zeggen dat nu de echte onderhandelingen zijn begonnen. Een spannende tijd, omdat nu de echte consensus gevonden moet worden en de rode lijnen duidelijk zullen worden. Wat is de stand van zaken en wat is de inzet van de Koninklijke VNCI? Ik praat je graag bij.

 

Thematafels
De onderhandelingen vinden plaats aan vijf 'thematafels’ voor industrie, elektriciteit, gebouwde omgeving, landbouw en mobiliteit. De VNCI zit namens de industrie aan de industrietafel en wordt vertegenwoordigd door VNCI-directeur Colette Alma. Zelf zit ik in een aantal beleidsinhoudelijke werkgroepen met deelnemers uit de industrie, overheid en milieubeweging. Deze groepen doen het denk- en uitzoekwerk ter ondersteuning van de onderhandelaars aan de hoofdtafels (bijvoorbeeld over beleidsinstrumenten, level playing field, biomassa en monitoring & accounting).

Vanaf de zomer hebben deze werkgroepen in een razend tempo in co-creatie gewerkt. De werkgroepen hebben hun werk ingeleverd en het is nu aan de onderhandelaars om voor het einde van het jaar te komen tot een akkoord op hoofdlijnen, dat concreet genoeg is om door het Planbureau voor de Leefomgeving - de onafhankelijke rekenmeesters - te kunnen worden doorgerekend. Die doorrekening is dan weer belangrijk om de politiek en de samenleving voldoende vertrouwen te geven in het halen van de doelstelling van Parijs, of althans de Nederlandse bijdrage daaraan.

Een belangrijke vraag in deze fase van de onderhandelingen is wat we in dit stadium kunnen en willen vastleggen en wat we kunnen uitwerken als het stof wat neergedaald is. We willen voorkomen dat het akkoord hoge eisen stelt aan de bijdrage van de industrie, zonder dat afspraken zijn gemaakt over een adequaat instrumentarium om de extra inspanningen te compenseren. In het akkoord in december proberen we het eens te worden over het systeem dat ons moet leiden tot de 2030-doelstelling, maar de invulling van het systeem doen we in 2019. Hierbij moet overigens ook rekening worden gehouden met de strenge regels van de Europese Unie op het gebied van staatssteun.

 

Nieuwe economie
Deze laatste loodjes vormen een heel spannende fase in de onderhandelingen. Het gedetailleerde denkwerk is gedaan, nu moeten we er voor de Kerst gezamenlijk uitkomen wat we in het akkoord op hoofdlijnen tot in detail vastleggen en wat alleen op hoofdlijnen. De industrietafel is wellicht de meest uitdagende tafel van het klimaatakkoord. De commerciële belangen zijn erg groot en potentiële impact op de economie en werkgelegenheid aanzienlijk. Maar het is ook de sector waar je tegen de laagste maatschappelijke kosten de meeste CO2-reductie kan bereiken. De industrie wil graag, en is er ook toe in staat. De sfeer aan de tafels is in ieder geval goed en constructief. Iedereen is ervan doordrongen dat er een akkoord moet komen. Vergeet niet dat dit heel groot is. We zijn het eerste land in Europa dat de industrietransitie op deze manier vorm gaat geven, met technologieën die voor een groot deel nog in de kinderschoenen staan. We zijn hiermee een hele nieuwe economie aan het creëren.

 


Martijn Broekhof - Hoofd Energie & klimaat

 

Wat is de status van de klimaatonderhandelingen? (okt 2018)

 

Klimaatakkoord: tussenstand en implicaties voor leden (jan 2019)

 

Klimaatakkoord: kabinet is aan zet (apr 2019)

 

Een klimaatakkoord met haken en ogen (jun 2019)