Sustainable Development Goals (SDG's): chemie maakt keuzes

In 2030 moeten extreme armoede, ongelijkheid en klimaatverandering de wereld uit zijn, vindt de VN. De zeventien Sustainable Development Goals (SDG’s) helpen bedrijven hun duurzaamheidsdoelstellingen te checken en te communiceren. Op welke SDG’s legt de chemie zich toe? Wat leveren ze op? Eerste deel van een serie.

Tekst: Klaartje Jaspers

Ze klinken heel onbaatzuchtig, de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de VN, maar ze leveren bedrijven ook veel op. Tijdig kijken naar de risico’s die ontstaan als duurzaamheidseisen genegeerd worden, kan toekomstige schade door zaken als grondstoftekorten, arbeidsuitval of schadeclaims voorkomen. Daarnaast helpen de SDG’s chemiebedrijven bij het selecteren van producten waarmee ze ook andere sectoren vooruit kunnen helpen. Denk aan biologisch afbreekbare plastics, uv-verf waarmee energie opgewekt kan worden en isolatiematerialen van gemineraliseerd CO2.

Om tot meetbare afspraken te komen, zijn de zeventien SDG’s op hun beurt voorzien van 169 subdoelstellingen en een reeks indicatoren. Om dat behapbaar te maken, verbinden veel bedrijven zich aan de doelstellingen die in hun productieketen het meest urgent of relevant lijken. Bij hun directe en indirecte toeleveranciers is vaak nog veel meer winst te behalen. Daarom is het belangrijk de hele keten te analyseren. Dat kan bijvoorbeeld met True Cost Accounting, een vorm van boekhouden waarin ook zaken als natuurlijke hulpbronnen, sociale omgeving en klimaatimpact worden opgenomen (zie februarinummer Chemie Magazine).

Om te kijken welke keuzes VNCI-leden hierbij de afgelopen tijd gemaakt hebben, inventariseerde Chemie Magazine voor dit artikel de SDG-ambities op hun websites. Dat toonde al veel verschillen. Sommige hebben hun maatschappelijke verantwoordelijkheid in SDG-termen vertaald, andere niet. Sommige lijken SDG-aspecten geparkeerd te hebben in een aparte stichting of een ‘groene tak’, andere nemen hun hele bedrijfsvoering integraal onder de loep. Sommige zetten hun ambities centraal op de voorpagina of in hun missiestatement, andere laten je flink zoeken.

Afbeelding: ‘Wedding cake’-afbeelding laat zien hoe alle andere SDG’s op de 4 onderste leunen: natuur/biodiversiteit, land, water, lucht. Bron: Stockholm Resilience Center

Brede claims

Daarmee is niet gezegd dat de bedrijven die hun SDG-ambities het luidst verkondigen, ook de duurzaamste zijn. Verschillende jonge bedrijven die helemaal gebaseerd zijn op een biobased of circulaire bedrijfsvoering, blijken de SDG’s vaak niet eens te noemen. Terwijl bekende bedrijven die vaak op vermeende excessen aangesproken worden, ze juist hoog in het vaandel dragen.

Wie denkt dat de VNCI-leden zich alleen laten voorstaan op SDG-doelen die al bekend waren vanuit initiatieven als de ISO-richtlijnen en het Responsible Care-programma, komt bedrogen uit. SDG’s gerelateerd aan het verminderen van CO2, het bieden van een veilige werkomgeving en het voorkomen van chemische ongelukken worden inderdaad vaak genoemd, maar wie alle duurzaamheidsambities bekijkt, kan voorbeelden vinden die het hele scala aan SDG’s dekken. Zo stelt stikstofverwerker OCI zich ten doel om zoveel mogelijk lokale mensen in dienst te nemen om bij te dragen aan SDG 1: geen armoede. En wil agribusiness-groep Wilmar branden rond zijn Indonesische palmolieplantages bestrijden door te investeren in SDG 17: partnerschappen.

Selectie

Bij de selectie van de SDG’s dient de keuze van het VNCI-bestuur als startpunt: de SDG’s 3, 7, 8, 9, 12 en 13 (zie kader). “Bij Vopak had ik dagelijks te maken met veiligheid”, vertelt VNCI-directeur Manon Bloemer. “In mijn laatste rol als directeur van Vopak België kwam ik in aanraking met de SDG’s. Tijdens een lange sabbaticalperiode heb ik me uitgebreid in de SDG’s verdiept. Het was heerlijk om daar tijd voor te hebben; het denkwerk achter de SDG’s is zo rijk. Toen de VNCI een nieuwe directeur zocht, realiseerde ik me direct: hier komt veiligheid samen met focus op duurzaamheid en de SDG’s. Wat een mooie combinatie. Dat is mijn baan, dacht ik.”

Halverwege 2019 startte Bloemer met haar managementteam en het bestuur met het opstellen van een nieuw strategisch plan. “Eerst hebben we veel tijd besteed aan een goede omgevingsanalyse. En we ontwikkelden een streefbeeld voor de toekomst, waarin een breed publiek de VNCI-leden ziet als toegankelijke bedrijven met grote maatschappelijke relevantie. Kleine en grote chemiebedrijven werken dan samen aan innovaties die bijdragen aan een CO2-arme, circulaire economie, waarmee we vooroplopen in de wereld. Zodra we deze visie hadden, hebben we gekeken welke SDG’s daar het beste bij aansluiten. Dat zijn vooral SDG’s die zich in onze directe omgeving manifesteren: waar in Nederland de maximale inzet op nodig is.” 
 

Manon Bloemer: "Zeker na de coronacrisis zal de industrie van groot belang zijn in het economisch herstel."


Uiteindelijk koos het bestuur voor zes SDG’s. “Ze passen allemaal naadloos bij de nieuwe strategie en visie. De chemie draagt bijvoorbeeld al veel bij aan gezondheid, SDG 7. Niet alleen door zelf heel zorgvuldig te opereren, waardoor uitstoot wordt geminimaliseerd, maar vooral ook door grondstoffen te leveren voor zaken als zeep, medicijnen en bijvoorbeeld speciale matrassen voor ic-bedden – allemaal extra relevant in de huidige tijd. SDG 8 geeft een andere invalshoek: de chemie zorgt in Nederland voor 45.000 directe banen – uitdagend, afwisselend en met goede arbeidsvoorwaarden. Vanuit die ‘directe werkgelegenheid’ zijn zo’n 300.00 tot 500.000 mensen aan het werk. Zeker na de coronacrisis zal de industrie van groot belang zijn in het economisch herstel.”

Omwenteling

Bloemer is onder de indruk van de omwenteling die ze ziet in de chemische industrie. “Veiligheid stond altijd al voorop in de chemie, en nu staat ook duurzaamheid centraal. De titel van onze strategie is dan ook ‘de Transitie als kans2’. We moeten niet alleen werken aan reductie van eigen uitstoot, maar proactief innoveren en daardoor ook andere sectoren helpen om hun klimaatdoelen te bereiken. Bijvoorbeeld door lichtere materialen te maken of onderdelen voor betere accu’s. De maatschappij heeft de chemie nodig om aan de doelstellingen van Parijs te kunnen voldoen.” 

Ze besluit: “Met de nieuwe visie en de keuze voor de SDG’s willen we juist laten zien hoe de chemische industrie bijdraagt aan het vergroten van welvaart en welzijn. Die boodschap moet ook bij jongeren overkomen: werken in chemie is in deze tijden van verandering superrelevant.”


Keuze van het VNCI-bestuur

3. Goede gezondheid en welzijn 

Hoe bescherm je niet alleen de gezondheid van je klanten, medewerkers en omwonenden, maar ook die van kinderen, moeders en ouderen ver weg? De chemische industrie stelde eigen gedragscodes op, maar helpt ook bij het ontwikkelen van hulpmiddelen en medicijnen die ziektes moeten voorkomen. Hoe dragen de SDG’s bij aan verdere vooruitgang op dit gebied?

7. Betaalbare en duurzame energie

Wil de wereld een schonere lucht, dan zal zij haar energie uit andere bronnen dan olie en kool moeten halen. Hoewel er inmiddels veel alternatieve bronnen zijn, stellen de productiecapaciteit, opslag en distributie van ‘groene’ warmte en elektra ons nog altijd voor grote uitdagingen. Wat doen VNCI-leden om hun energievraag te verminderen of verduurzamen, en hoe helpen hun producten andere industrieën verder?

8. Waardig werk en economische groei

Hoe bied je medewerkers een inclusieve werkplek waar ze zich veilig en gewaardeerd voelen, hoe krijg je diversiteit op de werkvloer, hoe zorg je ervoor dat iedereen in het bedrijf gelijke kansen krijgt? Verschillende leden ontwikkelden al methoden om meer vrouwen, meer jongeren of meer mensen van andere achtergronden op invloedrijke posities te krijgen. Wat heeft dat ze opgeleverd, en hoe zorgen ze ervoor dat ook hun ketenpartners hun medewerkers goede werkomstandigheden bieden?

9. Industrie, innovatie en infrastructuur

Om innovaties in de hele keten te kunnen ondersteunen, zullen grote en kleine bedrijven steeds meer moeten gaan samenwerken – soms zelfs met partijen buiten de sector. Hoe valt openheid in bedrijven die gewend zijn hun boeken tegen de borst te houden, hoe reageren werknemers die gehecht zijn aan vertrouwde werkwijzen? Wat kan de chemie doen om andere industrieën te steunen in hun ambities, en hoe komt ze daarachter?

12. Verantwoorde consumptie en productie

We moeten circulair gaan produceren, maar ook zorgen dat er producten komen die consumenten helpen om verantwoorde keuzes te maken. Waar vind je de grondstoffen waarmee dat kan, hoe voorkom je dat de energiekosten voor chemisch recyclen de pan uit rijzen, en wat doe je met je eigen afval?

13. Klimaatactie

Wanneer het om klimaatactie gaat, gaat het meestal om het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen als CO2. Dat vergt vaak langetermijn-investeringen, het vervroegd afschrijven van bestaande productiemiddelen of het omgooien van de hele productieketens. Grote en kleine bedrijven laten zien hoe ze dat voor elkaar kregen, en hoe dat loonde. Daarnaast wordt gekeken naar producten die de CO2-uitstoot van andere sectoren helpen verminderen.